– Ty jesteś moim gościem – poklepał mnie po ramieniu. – Rozumiesz? Przecząco pokręciłem głową.
– Tobie nie może spaść włos z głowy – kontynuował. – Żyje tu trochę ludzi gotowych zrobić Wam krzywdę dla pieniędzy, ale oni są bez honoru. Bo gruzińska gościnność to kwestia honoru. Rozumiesz? Prawdziwy Gruzin szanuje gościa i zrobi wszystko, żebyś czuł się bezpiecznie. – Zamilkł, spojrzał w stronę stołu, po czym pociągnął mnie za ramię. – Matka poszła już spać. Chodź, idziemy do stołu.

Ruszyliśmy chwiejnym krokiem. Ziele buszowało w moim umyśle. Każda część mojego ciała poruszała się samodzielnie, jakby w oderwaniu od całości. Czułem się niespójny i rozczłonkowany. Szedłem do stołu, a jednocześnie rozbiegałem się spontanicznie we wszystkich kierunkach. Nie panowałem nad ciałem, a ono uwolnione spod władzy umysłu, hasało po całym podwórku. Każda część ciała chciała robić swoje i zapewne rozpadłbym się na części, gdyby nie Temo – był niczym woźnica, a może bardziej niczym dyszel w rozdygotanym wozie, spajał mnie w całość, w spójność, prowadził. Uwieszony na moim ramieniu, w zasadzie, potężnie otaczając moją szyję wielkim bicepsem, holował w stronę uczty. 

Gdy wreszcie zbliżyliśmy się do biesiadnego stołu, Tomek właśnie wznosił toast, a Damian, który w ogóle nie pije, chwiał się na boki mocno zamroczony alkoholem.
– Za Gruzję… za przyjaciół… za Swanecję… za tych, co poginęli... – toasty sypały się z prędkością karabinu. Hana i Sara, również nadwątlone alkoholem zaczęły śpiewać: Jozin z Bazin dostał se nagane, a Maciek rozparty w futrynie drzwi, świdrował mnie uważnie wzrokiem.
– Masz oczka jak szparki – powiedział, po czym złączył palec wskazujący z kciukiem, żeby podkreślić wagę słów. – Takieee tyyyci, tyyyci… ykhm... – czknął niespodziewanie.

Wszyscy mieliśmy ostro w czubie. Alkohol lał się strumieniami, dziewczyny śpiewały czeskie piosenki, Damian nieprzytomnie obejmował słup ganku coś do niego szepcząc, Maciek rozparty w futrynie, od czasu do czasu przysypiał to wybudzał się gwałtownie, gdy grawitacja ciągnęła go w dół, a ja z ramieniem zarzuconym na Temo, a on na moim, jak bracia niedoli, przysłuchiwałem się jego niezrozumiałym tyradom. Brakowało  tylko jeszcze dźwięku kanonad dalekiej artylerii i bylibyśmy kompanią braci.

– Jesteście gośćmi, a gość w Gruzji to świętość – mówił. – Jeżeli Gruzin zaprosi do domu gościa, to znaczy, że jest to jego gość. Jeżeli jednak ktoś taki jak wy zatrzyma się przed moim domem, to znaczy, że sam Bóg was przysłał – przeżegnał się prawą ręką – a z Bogiem się nie dyskutuje.
– Daaa... – kiwałem głową ledwo przytomnie. Na chwilę zapadła cisza. Było słychać tylko cykady i szum potoku. Miałem wrażenie, że jestem na wielkiej sali, otoczony widzami, którzy szepcząc i delikatnie szeleszcząc ubraniami, czekają na rozpoczęcie wielkiego spektaklu.

– Ty panimajesz? – zwrócił się nagle do mnie.
– Niieet... daa... – odpowiedziałem po chwili, a on znów zaczął się śmiać. – Ty haroszyj, niczewo nie panimajesz, ale ty haroszyj – objął mnie i potrząsnął ramieniem wielkim jak topola. – Pij.

Gruzini są jak szlachta polska. Lubią wypić i piją na potęgę, toastami obdarowują cały świat, a w szczególności polaków, są dobroduszni, ciepli i tak gościnni, że na początku może to wprowadzać w zakłopotanie. Z czasem jednak człowiek przyzwyczaja się do tego i przestaje go to dziwić. Długo po tym wydarzeniu, gdy już w wracaliśmy do kraju Tomek miał okazję wypowiedzieć znamienne słowa: – Obawiam się, że mój instynkt samozachowawczy zanikł. W Gruzji spotykaliśmy się z taką wielką życzliwością i otwartością, że tego samego będę oczekiwał w Polsce. Ja wiem, że to nie jest możliwe, i dlatego boję się, że ktoś może to wykorzystać. Naiwna ufność? Tak, w Gruzji nabawiłem się ufności graniczącej z naiwnością. Taka jest właśnie Gruzja.

– Koniec biesiady – powiedział nagle Temo. Osłupieliśmy. Po sekundzie spojrzeliśmy na niego ze zdziwieniem. Koniec imprezy?
– Późno już. idziemy spać. Panimajesz? – trącił mnie w ramię. Spojrzałem na niego półprzytomnie. – Ty panimajesz – powiedział stanowczo, po czym złapał mnie pod ramię i zaczął ciągnąć do pokoju. Stawiałem lekki opór, ale był on bezcelowy. Temo był niczym bawół, albo gruziński koń. Niski, krępy, nabity od ciężkiej pracy, niemożebnie silny. Szarpnął mnie za ramię, następnie objął i zacząć ciągnąć do ciemnego domu. Widać, koniec imprezy to prawdziwy koniec.

W Polsce impreza raz rozpoczęta ciągnie się aż do skutku. Albo wszyscy padają, albo kończy się alkohol. Gdy kończy się alkohol na polskiej imprezie zazwyczaj idzie się po kolejne zasoby, ale w Gruzji jest inaczej. Tu rządzi Tamada, najstarszy przy stole, albo najbardziej doświadczony. Lider, wodzirej, mistrz stołu, ale nie byle jaki – chlup w ten głupi dziób to domena prostaków, a w Gruzji to nie do pomyślenia. Temo choć nie najstarszy, wydawał się być stworzony do tej roli. To on wiódł prym w szopie z bongo i czaczą przy stole, i chociaż alkoholu było jeszcze naprawdę dużo, zarządził definitywny koniec imprezy. I nie było dyskusji.