– Jak to jest z tą Osetią Południową? – zapytał Tomek, by zyskać na czasie. Grał na zwłokę, świadom, że im dłuższa będzie rozmowa, tym mniejszy sprawimy jej zawód. Jeżeli chcesz obrazić Gruzina bądź Gruzinkę w ich własnym domu, na ich ziemi, to zachowuj się tak jak my!

Ciocia Dali spojrzała na nas swymi dobrotliwymi oczami i załamała ręce. – To tak jakbyś do swojego domu zaprosił gościa… – na chwilę zawiesiła głos. Jej wzrok pomknął gdzieś daleko, w ciemność, która nas otaczała. Był wieczór, gdy zasiedliśmy wraz z jej rodziną do stołu. Blup, blup, blup… głośno zabulgotało mi w żołądku. Zamarłem i niepewnie rozejrzałem się wokół. Czy ktoś to usłyszał? Odetchnąłem z ulgą, gdy ciocia podjęła przerwaną opowieść. – Zapraszasz gościa, przyjmujesz go życzliwie, dajesz mu jeść, pozwalasz u siebie mieszkać, a on pewnego dnia wygania cię z domu i mówi: wynoś się, to wszystko jest teraz moje... – powiedziała – Osetyjczycy kiedyś tu nie mieszkali... ta ziemia nigdy do nich nie należała. – Ciocia Dali miała całkowitą słuszność.

Osetyjczycy wywodzą się od koczowniczego ludu Alanów, który w średniowieczu posiadał swoje państwo Alanię na północ od Kaukazu. W XIII wieku Alanowie zostali rozbici i wyparci przez Mongołów, a ci którzy przeżyli, osiedlili się w górach północnego Kaukazu. Przez kolejne stulecia Osetyjczycy wegetowali na skraju nędzy. Dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku, przy wsparciu Rosjan, zaczęli masowo osiedlać się na równinie wokół Władykaukazu (etym.: władać Kaukazem) i Mozdoku.

Faworyzowani przez carat, a później przez Związek Radziecki, dość szybko utworzyli autonomiczną Osetię Północną. Wciąż jednak słabi i podatni na najazdy barbarzyńców, wielokrotnie zwracali się do Rosji z wnioskiem o przyłączenie ich ziem do imperium, i wreszcie dopięli swego. Wcielenie Osetii Północnej do Rosji przyniosło jej mieszkańcom wiele wymiernych korzyści. Pozwoliło wyjść z wielowiekowej izolacji, rozwinąć własną kulturę i rozpocząć masową kolonizację ziem północnej Gruzji (dzisiejszej Osetii Południowej).

Po zajęciu Gruzji przez Związek Radziecki (w okresie bolszewickiej ekspansji) utworzony został południowoosetyjski obwód, który mimo że wchodził w skład Gruzińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, pozostawał autonomicznie niezależny. Władze gruzińskiej SRR od samego początku starały się zatrzeć odrębność tych terenów, upatrując w tym ryzyko utraty swoich ziem i stabilności całego państwa.

Niestety, Osetyjczycy na dobre zadomowieni w Gruzji, nie zamierzali się poddawać. W drugiej połowie XX wieku, pod sztandarem haseł Jeden naród – Jedna Republika, osetyjscy intelektualiści zażądali oderwania się od państwa gruzińskiego i przyłączenia do Osetii Północnej pod zwierzchnictwem Moskwy. Reakcją Tbilisi były zmiany kadrowe na najwyższych szczeblach władz w obwodzie, które niestety nie przyniosły pożądanych rezultatów.

Podzielony kraj pogrążył zbrojny konflikt, który swoje apogeum osiągnął w 2008 roku. W wyniku wojny Gruzja straciła kontrolę nad Osetią Południową, a Rosja pod przykrywką łamania praw człowieka przez Gruzinów (jakie to typowe i powtarzalne) zainstalowała w Osetii Południowej zbrojne siły pokojowe – na stałe!

– Osetyjczycy byli zawsze mile widziany w Gruzji – powiedziała Ciocia Dali. – Przychodzili do nas, a my ich przyjmowaliśmy. Prosili o ziemię, a my dawaliśmy im ją w dzierżawę. A gdy wreszcie pobudowali swoje domy, wrócili z rosyjskim karabinem i kazali nam się wynosić – zamilkła i spojrzała na nas swoim matczynym wzrokiem. – Jedzcie, proszę...